تاريخچه

در دوران شاپور اول شهر پر اهميت جنديشاپور در كنار دزفول كنوني بنا شد . اين شهر الگويي از انطاكيه بود و به اعتقاد برخي پايتخت خوزستان نيز گرديد . شهر جنديشاپور بيش از همه به عنوان بزرگترين مركز علم و دانش زمان خود شهرت يافته بود . اين شهر از مراكز مهم دوران ساسانيان و محل ايجاد نخستين دانشگاه و بيمارستان ايراني است كه در زمان خود از اهميت والايي برخوردار بوده و رشته‌هايي همچون پزشكي و فلسفه توسط استادان ايراني ، هندي و يوناني در آن تدريس ميشده است. در سال 17 هجري و به روايتي ديگر ، سال 19 هجري اين شهر توسط مسلمانان فتح مي‌شود ، تصرف اين شهر بدون جنگ و خونريزي صورت گرفته ، بدين معني كه دروازه‌هاي شهر باز بوده و مردم به مانند زمان صلح بدون اسلحه به شهر وارد و يا از آن خارج مي‌شده‌اند . در اوايل اسلام هم شهرت اين شهر علاوه بر دانشگاه معتبر پزشكي ، به صنايع دستي ، زراعت ، نيشكر و برنج‌كاري فراوان آن بوده كه محصول آنها به نقاط دور دست هم صادر مي‌شده است . شهر جندي‌شاپور تا 372 هجري قمري آباد بوده و در قرن ششم هجري به گفتة مقدسي (مورخ) بواسطه حمله عشاير لر و عرب به ويرانه‌اي تبديل مي‌شود .

 بقاياي پل منتهي به شهر جندي‌شاپور در 9 كيلومتري شهرستان دزفول

دزفول معرب دژپل يا دژپوهل ( پل در زبان پهلوي پوهل بوده است ) و يكي از قديمي‌ترين شهرهاي استان خوزستان است . اين منطقه قصر روناش نيز ناميده مي‌شده است . پادشاهان ساساني به منظور نگهداري از پلي كه روي رودخانه دز در ميانه راه جنديشاپور و شوش احداث شده بود ، دژي در ابتداي آن ساختند ، اسم دژپل از همان زمان برروي اين شهر نهاده شد . توسعه شهري و تمركز در دزفول را به بعد از ويراني شهرهاي جنديشاپور و شوش در قرن پنجم هجري نسبت مي‌دهند كه به تدريج اهالي اين دو شهر در اثر عدم تأمين مالي و جاني به دزفول كه از موقعيتي مناسب برخودار بوده مهاجرت كرده ، در جوار دژ و قلعه آن سكني گزيده ، موجب توسعه و رونق هر چه بيشتر دزفول گرديدند .

 

در تاريخ معاصر دزفول ، جنگ تحميلي هشت ساله مشكلات و مسائل بسياري در شهر دزفول ايجاد كرد . موشك باران شديد شهر ، موجب تخريب تعداد زيادي از بناها و واحدهاي مسكوني با ارزش بافت قديم دزفول گرديد . علاوه بر تخريب مستقيم مناطق مسكوني و فضاهاي شهري ، تأثيرات جانبي خسارات وارد آمده بر پيكره اين شهر نيز قابل توجه بود ، البته در اين ميان بايد از ايستادگي و مقاومت مردم دزفول كه در اين سالهاي سخت با روحيه‌اي مثال‌زدني نمونه‌اي از يك ملت مقاوم و زنده را در پيش چشم جهانيان به نمايش گذارد ، ياد كرد .   

 

شهر دزفول مركز شهرستان بوده و وسعتي معادل 6/19 كيلومتر مربع دارد . مجموع راههاي موجود در سطح شهرستان دزفول 1614 كيلومتر است كه 228 كيلومتر آن راه اصلي بوده ، 1197 كيلومتر راه فرعي و 189 كيلومتر هم راه روستايي دارد . شهر دزفول مستقيماً در مسير جاده‌هاي اصلي نبوده و از طريق انديمشك به جاده‌هاي شمالي و غربي كشور مربوط مي‌شود ، اين شهر عمده‌ترين امكان ارتباط فعلي شهرهاي شوشتر و مسجدسليمان با شبكه راههاي اصلي كشور مي‌باشد . دزفول مستقيماً با شوش و از آنجـا با سايــر نقاط جنـوبي‌تر استــان از جمله اهواز ( مركز استان ) در ارتباط است . از راههاي ديگر ارتباطي شهر دزفول بزرگــراه در دست احداث تهران – ماهشهر است كه در مقايسه با جاده فعلي حدود 210 كيلومتر مسير را كوتاهتر مي‌كند . مردم دزفول علاوه بر امكان دسترسي و استفاده از راه‌آهن سراسري تهران – خرمشهر با افتتاح فرودگاه دزفول واقع در سايت پايگاه چهارم شكاري امكان ارتباط هر چه بهتري با ساير نقاط كشور خواهند داشت .

قسمت شمالي شهرستان دزفول كوهستاني و قسمت مركزي و جنوبي آن دشت است . مرتفع‌ترين قله‌هاي كوههاي شمالي منطقه عبارتند از : قله كوه سالِن به ارتفاع 2700 متر و قله كرناس به ارتفاع 2300 متر ، از ساير كوههاي شهرستان دزفول مي‌توان از كنگوان ، هدا ، لنگر برآفتاب ، با دز و تفتان نام برد . ارتفاع متوسط اين شهرستان از سطح دريا 143 متر است .

منطقه دزفول بوسيله سه رود دز ، سرخ‌رود ، عجيرب و شعبات آنها  مشروب مي‌شود و بخش اعظم آبياري اراضي اين منطقه و مناطق همجوار آن توسط اين رودخانه‌ها تأمين مي‌شود . سد بزرگ دز بر روي رودخانه دز درشمال شرقي دزفول بنا شده است . اين سد با ظرفيت 3/3 ميليارد متر مكعب آب ، نياز فعاليتهاي كشاورزي به آب را مرتفع نموده ، نيروگاه آن با توليد 520 مگاوات برق ، نياز  عمدة منطقه را تأمين ‌نموده و تنظيم فركانس كل شبكة برق كشور را به عهده دارد . علاوه بر آن سد كرخه در غرب منطقه دزفول و سد تنظيمي و سدي انحرافي بر روي دز در شمال و جنوب غربي دزفول در كنترل سيلابهاي منطقه و آبياري اراضي كشاورزي نقش بسزايي دارند .

 

 

شهرستان دزفول در منطقه گرم و نيمه مرطوب قرار گرفته و خصوصيات عمده آب و هوايي آن هواي گرم و نيمه مرطوب با تابستانهاي گرم و طولاني و زمستانهاي معتدل مي‌باشد . بارندگي در اين شهرستان از اوايل پاييز تا اواسط بهار صورت مي‌گيرد كه قسمت عمده آن در فصل زمستان اتفاق مي‌افتد . مقدار بارندگي سالانه شهرستان دزفول بطور متوسط 6/379 ميليمتر است ، در تابستان حدود يك ماه شرجي دارد و حداكثر دماي هوا در گرمترين ماه سال در اين فصل 50 درجه سانتيگراد است ، در فصل زمستان به مدت حداكثر دو ماه زمستاني با سرماي زياد دارد كه در همين ايام آفتاب هم بسيار مناسب و لذتبخش است . معدل حداقل دماي هوا در سردترين ماه سال در اين فصل بين صفر تا ده درجه سانتيگراد است ، بنابراين حتي در سردترين روزهاي زمستان هم يخبندان وجود ندارد . بادهايي كه از سمت شمال ، شمال شرقي و شرق دزفول مي‌وزند ، بدليل وجود رشته كوههاي زاگرس در اين جبهه‌ها نسيم خنكي به همراه خود آورده ، باعث خنك شدن هوا مي‌شوند ، بادهايي كه از جنوب ، جنوب‌غربي و غرب در فصلهاي تابستان و پاييز مي‌وزند ، باعث ايجاد گرد و غبار و تشديد گرماي هوا مي‌شوند ، بادهايي كه از اين جبهه‌ها در ماههاي خرداد ، تير و مرداد جريان دارند ، بادهايي بسيار بد و ناخوشايندند . بطور كلي جهت باد در طول شبانه روز در شهر دزفول بسيار متفاوت است جهت باد در بعضي روزها حتي ساعت  به ساعت تغيير كرده و از هيچ نظم خاصي تبعيت نمي‌كند .

زبان رسمي مردم دزفول فارسي مي‌باشد . لهجه دزفولي نيز كه در بين مردم اين شهر رايج است ، لهجه‌اي است ايراني كه در دزفول بدان تكلم مي‌كنند و ظاهراً از بقاياي خوزي است كه قدما از آن نام برده‌اند .

 

 

 تاريخچة مجتمع آموزش عالي جندي شاپور

 

در تاريخ 15/2/1351 دانشگاه جندي‌شاپور اهواز با خريد قطعه زميني به مساحت 5/126 هكتار از اراضي صفي آباد دزفول بمنظور تأسيس دانشكده كشاورزي , پروژة ايجاد شاخة شمالي را آغاز كرد .

 

در سال 1355 چارت سازماني دانشكده به تصويب رسيد و چهار دانشكدة مهندسي , علوم , كشاورزي و پزشكي در دستور كار توسعة شاخه شمالي قرار گرفت . در سال 1356 ساخت بيمارستان500 تختخوابي دكتر گنجويان بعنوان دانشكدة پزشكي آغاز شد و در همان سال قطعة زميني نيز به مساحت 18 هكتار براي تأسيس ساختمانهاي اداري و آموزشي از طرف

سازمان آب و برق خوزستان به دانشكده واگذار گرديد .

 

شروع به كار دانشكده به علت تقارن با انقلاب اسلامي مردم ايران تا سال 58 به تعويق افتاد . در اين سال قطعة زمين ديگري نيز به مساحت 14 هكتار در اختيار دانشكده قرار گرفت . در اين سال دانشكده داراي يازده نفر عضو هيأت علمي بود كه متاسفانه مجدداً پيش از پذيرش دانشجو , جنگ تحميلي عراق عليه ايران مانع شروع بكار دانشكده شد و اين وضعيت تا پايان جنگ ادامه داشت . هيأت علمي مذكور نيز در اين شرايط پراكنده و اكثراً در دانشگاه اهواز مشغول به تدريس شدند . در طول دوران دفاع مقدس , كلية امكانات شاخة شمالي در اختيار رزمندگان اسلام قرار داشت و ساختمان اصلي آن بعنوان ستاد تخلية شهدا و مجروحين مورد استفاده قرار گرفت .

 

فعاليت آموزشي شاخة شمالي از سال 67 با پذيرش دانشجو در رشتة كارداني كارهاي عمومي ساختمان شروع شد و در سال 71 , رشتة كارداني ماشين آلات مكانيك به عنوان دومين رشتة دانشكده شروع به كار كرد . در سال 71 وزير وقت آموزش عالي ( دكتر معين ) در محل دانشكده حضور يافتند و برنامة توسعة شاخة شمالي را با قول مساعد مسؤولين استاني و شهرستاني تصويب كردند .

 

در سال 74 مجوز رشته‌هاي كارداني معماري و كارشناسي عمران ـ عمران وكارشناسي عمران ـ آب اخذ گرديد و بلافاصله پذيرش دانشجو صورت گرفت . در سال 76 , اعتبار 12 ميليارد ريالي از محل اعتبارات ملي براي احداث ساختمان دانشكدة مهندسي با زيربناي8800 متر مربع تصويب شد و از آغاز سال 78 عمليات ساختماني شروع شد و فاز اول آن كه بالغ بر 4000 متر مربع است ،آمادة تحويل ميباشد .

 

بين سالهاي 76 تا 82 دانشكده بيشتر بدنبال تجهيز دانشكده از قبيل امكانات آزمايشگاهي ، كارگاهي ، رايانه و كتابخانه بوده است و در اين زمينه به توفيقات قابل توجهي نائل شده است . همچنين جذب استاد و ايجاد امكان براي ادامة تحصيل اساتيد موجود از اولويتهاي كاري دانشكده بوده است . از مهرماه سال 80 ، پذيرش دانشجوي معماري در مقطع كارشناسي ناپيوسته آغاز شد . تيرماه 80 وزير محترم آموزش عالي , دكتر معين ، با اختصاص رديف مستقل بودجه براي شاخة شمالي موافقت فرمودند كه نهايتاً سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور با اين امر موافقت نمود و از آغاز سال 81 اين امر متحقق گشت و بدنبال آن از آغاز سال 82 كلية اعتبارات امور دانشجوئي و دو بخش از اعتبارات عمراني (تعميرات اساسي و تجهيزات ) نيز مستقل گشت . اخذ مجوز پذيرش دانشجو در مقطع كارشناسي مهندسي مكانيك  گرايش حرارت و سيالات و مقطع كارشناسي ناپيوستة عمران و كارشناسي الكترونيك و كارشناسي شيمي نيز باعث شروع به كار اين دو رشته از مهر 82 شد .

 كارگاههاي موجود گروههاي آموزشي دانشكده

  آزمايشگاه برق و الكترونيك

 

 آزمايشگاه مكانيك خاك و بتون

 

   كارگاه چوب

 

 كارگاه ماشين ابزار

 

 

 كارگاه اتومكانيك

 

 

 

 

 

 

 
 
Copyright © 2006 www.jsu.ac.ir All Right Reserved.